فرودگاه لیسبون، که به طور رسمی با نام فرودگاه هومبرتو دلگادو (Humberto Delgado Airport) شناخته میشود، اصلیترین دروازه هوایی پرتغال و یکی از مراکز کلیدی حملونقل در اروپا است. این فرودگاه در شهر لیسبون، پایتخت پرتغال، واقع شده و به دلیل موقعیت استراتژیک خود در غربیترین نقطه اروپا، نقش مهمی در اتصال این قاره به مقاصد بینالمللی در آمریکا، آفریقا و آسیا ایفا میکند. در این مطلب، به بررسی جامع تاریخچه، امکانات، دسترسی، پروازها، نقش اقتصادی، اقدامات پایداری، تجربه مسافران و برنامههای توسعه این فرودگاه میپردازیم. با یوروگردی همراه باشید.
تاریخچه
فرودگاه لیسبون در ۱۵ اکتبر ۱۹۴۲ افتتاح شد و از آن زمان به عنوان قلب حملونقل هوایی پرتغال شناخته میشود. این فرودگاه به نام هومبرتو دلگادو، ژنرال و سیاستمدار پرتغالی که در سال ۱۹۶۵ درگذشت، نامگذاری شده است. در طول دههها، فرودگاه بارها گسترش یافته و مدرنسازی شده تا پاسخگوی افزایش تقاضای مسافران و پروازها باشد. امروزه، این فرودگاه هاب اصلی شرکت هواپیمایی TAP Air Portugal و یکی از مهمترین مراکز پروازی جنوب اروپا است.
موقعیت و دسترسی
فرودگاه لیسبون در منطقه آلمادا (Alvalade)، حدود ۷ کیلومتری شمال شرقی مرکز شهر لیسبون، قرار دارد. نزدیکی به مرکز شهر باعث شده تا دسترسی به این فرودگاه بسیار راحت باشد. گزینههای حملونقل عبارتاند از:
- مترو: خط قرمز متروی لیسبون (Linha Vermelha) مستقیماً به ایستگاه فرودگاه متصل است و مسافران میتوانند در کمتر از ۲۰ دقیقه به مرکز شهر (مثل میدان Marquês de Pombal) برسند. هزینه بلیط مترو حدود ۱٫۵ تا ۲ یورو است.
- اتوبوس: سرویسهای شاتل Aerobus و خطوط اتوبوسرانی محلی مانند Carris (خطوط ۷۴۴ و ۷۸۳) ارتباطی سریع و اقتصادی بین فرودگاه و نقاط مختلف شهر فراهم میکنند. هزینه بلیط اتوبوس حدود ۱٫۸ تا ۴ یورو است.
- تاکسی و سرویسهای اشتراک سواری: تاکسیها و اپلیکیشنهایی مانند Uber و Bolt در دسترس هستند و هزینه سفر به مرکز شهر معمولاً بین ۱۰ تا ۱۵ یورو است (بسته به ترافیک). تاکسیها در خارج از ترمینال ۱ در دسترساند.
- خودروهای اجارهای: شرکتهای معتبری مانند Hertz، Avis، Europcar و Sixt در فرودگاه غرفه دارند و امکان اجاره خودرو برای سفر به لیسبون یا سایر مناطق پرتغال فراهم است.
- پارکینگ: فرودگاه دارای پارکینگهای کوتاهمدت و بلندمدت است که هزینه آن از حدود ۲ یورو در ساعت تا ۲۰ یورو در روز متغیر است.
امکانات و خدمات
فرودگاه لیسبون دارای دو ترمینال اصلی است:
- ترمینال ۱: مرکز اصلی برای پروازهای بینالمللی و اکثر پروازهای داخلی. این ترمینال امکانات مدرنی مانند فروشگاههای duty-free (با برندهایی مثل Victoria’s Secret و Swarovski)، رستورانهای متنوع (از فستفود تا غذاهای پرتغالی مانند Pastéis de Nata)، سالنهای استراحت VIP (مانند ANA Lounge و TAP Premium Lounge)، Wi-Fi رایگان و فضاهای کاری ارائه میدهد.
- ترمینال ۲: عمدتاً برای پروازهای ارزانقیمت (مثل Ryanair و EasyJet) استفاده میشود. این ترمینال سادهتر است و با اتوبوس شاتل رایگان به ترمینال ۱ متصل میشود.
سایر امکانات:
- خدمات مالی: دستگاههای خودپرداز، صرافیها و شعب بانکی در هر دو ترمینال.
- خدمات پزشکی: مرکز فوریتهای پزشکی ۲۴ ساعته برای مواقع اضطراری.
- امکانات برای افراد با نیازهای ویژه: رمپها، آسانسورها، و سرویسهای اختصاصی برای مسافران دارای معلولیت.
- فضای کودکان: مناطق بازی برای کودکان در ترمینال ۱.
- فروشگاههای فرهنگی: غرفههایی برای خرید سوغاتیهای پرتغالی مانند کاشیهای آزولهژو، شراب پورتو و محصولات کرک.
پروازها و مقاصد
فرودگاه لیسبون به بیش از ۱۲۵ مقصد در سراسر جهان پرواز مستقیم دارد و سالانه بیش از ۳۱ میلیون مسافر را جابهجا میکند (بر اساس آمار ۲۰۲۳). این فرودگاه هاب اصلی TAP Air Portugal است و پروازهای منظمی به مقاصد زیر ارائه میدهد:
- اروپا: لندن (Heathrow و Gatwick)، پاریس (Orly و CDG)، مادرید، آمستردام، رم و برلین.
- آمریکای شمالی و جنوبی: نیویورک (JFK و Newark)، میامی، تورنتو، سائوپائولو و ریودوژانیرو.
- آفریقا: داکار، کیپورد، کازابلانکا و لوآندا.
- آسیا: دبی، استانبول و برخی مقاصد از طریق پروازهای اتصالی.
علاوه بر TAP، شرکتهای هواپیمایی مانند Lufthansa، British Airways، Emirates، Ryanair، EasyJet و Qatar Airways در این فرودگاه فعالیت دارند. پروازهای تهران به لیسبون معمولاً با یک توقف (مثلاً در استانبول یا دبی) انجام میشوند و مدت زمان آنها حدود ۷ ساعت و ۴۰ دقیقه تا ۱۳ ساعت است، بسته به مسیر و ایرلاین.
نقش اقتصادی و گردشگری
فرودگاه لیسبون نقش محوری در اقتصاد پرتغال دارد، بهویژه در صنعت گردشگری که یکی از مهمترین منابع درآمد این کشور است. لیسبون با جاذبههایی مانند برج بلم، محله آلفاما، و پل ۲۵ آوریل، سالانه میلیونها گردشگر را جذب میکند و فرودگاه هومبرتو دلگادو دروازه اصلی ورود این گردشگران است. در سال ۲۰۲۳، این فرودگاه حدود ۳۳ میلیون مسافر را جابهجا کرد که رشدی ۱۵ درصدی نسبت به سال قبل نشان میدهد. این فرودگاه همچنین بهعنوان مرکز لجستیک و حمل بار، بهویژه برای صادرات محصولات پرتغالی مانند شراب و زیتون، اهمیت دارد.
پایداری و اقدامات محیطزیستی
فرودگاه لیسبون در سالهای اخیر تلاشهای قابلتوجهی برای کاهش اثرات زیستمحیطی خود انجام داده است:
- انرژیهای تجدیدپذیر: استفاده از پنلهای خورشیدی برای تأمین بخشی از برق فرودگاه.
- مدیریت پسماند: برنامههای بازیافت پیشرفته برای کاهش زبالههای پلاستیکی و مواد غذایی.
- کاهش انتشار کربن: همکاری با ایرلاینها برای استفاده از سوختهای پایدار هوانوردی (SAF) و بهینهسازی مسیرهای پروازی برای کاهش مصرف سوخت.
- فضاهای سبز: طراحی فضاهای داخلی با گیاهان بومی پرتغال برای ایجاد حس آرامش و کاهش اثرات زیستمحیطی.
این اقدامات بخشی از تعهد فرودگاه به اهداف پایداری اتحادیه اروپا برای کاهش انتشار کربن تا سال ۲۰۵۰ است.
تجربه مسافران
بر اساس نظرات مسافران در پلتفرمهایی مانند Skytrax و TripAdvisor، فرودگاه لیسبون به دلیل دسترسی آسان، تمیزی و امکانات مدرن امتیاز بالایی (حدود ۴ از ۵) دریافت کرده است. مسافران از سرعت فرآیند چکاین و امنیت، و همچنین تنوع فروشگاهها و رستورانها رضایت دارند. با این حال، برخی از شلوغی ترمینال ۱ در ساعات اوج (مثلاً صبحهای تابستان) و صفهای طولانی در ترمینال ۲ برای پروازهای ارزانقیمت شکایت کردهاند. طراحی ترمینال ۱ با الهام از فرهنگ پرتغالی، مانند کاشیکاریهای سنتی آزولهژو و نورپردازی مدرن، حس خوشایندی به مسافران القا میکند.
برنامههای توسعه
با افزایش تعداد مسافران، فرودگاه لیسبون با چالشهایی مانند ازدحام در ساعات اوج مواجه شده است. برای رفع این مشکلات، دولت پرتغال برنامههایی برای توسعه زیرساختها دارد:
- فرودگاه جدید مونتیخو: قرار است این فرودگاه مکمل در منطقه مونتیخو تا سال ۲۰۲۶ افتتاح شود تا ظرفیت پروازهای ارزانقیمت را افزایش دهد.
- گسترش ترمینال ۱: پروژههای نوسازی برای افزایش ظرفیت گیتها و بهبود جریان مسافران در حال انجام است.
- فناوریهای جدید: استفاده از فناوریهای بیومتریک (مانند اسکن چهره) برای تسریع فرآیندهای چکاین و سوار شدن.
این پروژهها با هدف افزایش ظرفیت فرودگاه تا ۵۰ میلیون مسافر در سال تا ۲۰۳۰ طراحی شدهاند.
نکات کاربردی برای مسافران
- زمان رسیدن به فرودگاه: برای پروازهای بینالمللی، حداقل ۳ ساعت و برای پروازهای داخلی، ۲ ساعت قبل از پرواز در فرودگاه باشید.
- ارزانترین حملونقل: مترو با هزینه حدود ۱٫۵ یورو مقرونبهصرفهترین گزینه برای رسیدن به مرکز شهر است.
- Wi-Fi رایگان: برای استفاده از Wi-Fi، به شبکه “VINCI Airports Wi-Fi” متصل شوید و ثبتنام کنید.
- خرید بلیط ارزان: برای پروازهای تهران به لیسبون، سایتهایی مانند Trip.ir یا Tikban.com را بررسی کنید تا بلیطهای چارتر یا لحظه آخری پیدا کنید.
- ساعات شلوغ: سعی کنید از سفر در ساعات اوج (۸ تا ۱۱ صبح و ۵ تا ۸ عصر) اجتناب کنید تا از صفهای طولانی در امان باشید.
سوالات متداول
- فاصله فرودگاه تا مرکز شهر چقدر است؟
حدود ۷ کیلومتر، معادل ۱۵ تا ۲۰ دقیقه با تاکسی یا مترو. - آیا پرواز مستقیم از تهران به لیسبون وجود دارد؟
خیر، پروازها معمولاً با یک توقف (مثلاً در استانبول یا دبی) انجام میشوند و مدت زمان کل حدود ۸ تا ۱۳ ساعت است. - آیا فرودگاه لیسبون برای افراد با نیازهای ویژه مناسب است؟
بله، امکانات ویژهای مانند رمپ، آسانسور و کمکرسانی اختصاصی در دسترس است. - چگونه میتوانم وضعیت پرواز خود را بررسی کنم؟
از وبسایت رسمی فرودگاه (www.aeroportolisboa.pt) یا اپلیکیشنهایی مانند FlightRadar24 استفاده کنید.
فرودگاه لیسبون (هومبرتو دلگادو) نه تنها مهمترین مرکز حملونقل هوایی پرتغال است، بلکه به دلیل موقعیت استراتژیک، امکانات مدرن و اقدامات پایداری، یکی از فرودگاههای برجسته اروپا محسوب میشود. با دسترسی آسان به مرکز شهر، تنوع پروازها و خدمات باکیفیت، این فرودگاه تجربهای دلپذیر برای مسافران فراهم میکند. با اجرای پروژههای توسعه، انتظار میرود که این فرودگاه در سالهای آینده نقش بزرگتری در صنعت هوانوردی و گردشگری جهانی ایفا کند.
