اقامت رومانی به عنوان یکی از کشورهای عضو اتحادیه اروپا، فرصتی ارزشمند برای افراد غیراتحادیه اروپا (غیر-EU/EEA) فراهم میکند تا از مزایای زندگی، کار، تحصیل یا سرمایهگذاری در این کشور بهرهمند شوند. رومانی از سال ۲۰۲۵ به طور کامل به منطقه شنگن پیوسته است، که این امر سفر بدون ویزا در فضای شنگن را برای دارندگان مجوز اقامت تسهیل میکند. مجوز اقامت رومانی به دو دسته اصلی تقسیم میشود: مجوز اقامت موقت (Temporary Residence Permit) که معمولاً برای مدت یک سال صادر میشود و قابل تمدید است، و مجوز اقامت دائم (Long-Term Residence Permit یا Permanent Residency) که پس از پنج سال اقامت مداوم قابل دریافت است و برای پنج تا ده سال معتبر میماند. با یوروگردی همراه باشید.
در سال ۲۰۲۶، قوانین اقامت رومانی با تغییرات جزئی روبرو است، از جمله تشدید نظارت بر درآمد و اشتغال، دیجیتالیسازی فرآیندها، و الزامات جدید مانند گواهی زبان رومانیایی سطح B1 برای شهروندی (که از مارس ۲۰۲۶ اعمال میشود). این تغییرات به منظور افزایش کارایی و امنیت طراحی شدهاند، اما ممکن است زمان پردازش را افزایش دهند. برای شهروندان اتحادیه اروپا، فرآیند سادهتر است و تنها نیاز به ثبتنام (Registration Certificate) دارد. این راهنما بر اساس اطلاعات رسمی از منابع معتبر مانند اداره کل مهاجرت رومانی (IGI) و راهنماهای بهروز، فرآیند دریافت اقامت را از زوایای مختلف بررسی میکند، شامل الزامات، مراحل، هزینهها، حقوق، و مسیرهای احتمالی به شهروندی.
این فرآیند برای افراد غیر-EU معمولاً با دریافت ویزای بلندمدت نوع D آغاز میشود و سپس به مجوز اقامت تبدیل میگردد. توجه به زمینههای فرهنگی، اقتصادی و قانونی رومانی ضروری است؛ برای مثال، اقتصاد رومانی بر پایه صنایع فناوری اطلاعات و سرمایهگذاری خارجی استوار است، که این امر مسیرهای اقامت مبتنی بر کار و سرمایهگذاری را جذاب میکند. با این حال، چالشهایی مانند بوروکراسی و نیاز به ترجمه اسناد ممکن است وجود داشته باشد.
انواع مجوزهای اقامت
مجوزهای اقامت رومانی بر اساس هدف صادر میشوند. انواع اصلی عبارتند از:
- اقامت موقت بر اساس کار (Employment/Work): برای افرادی که توسط کارفرمای رومانیایی استخدام میشوند. شامل کارت آبی اتحادیه اروپا (EU Blue Card) برای متخصصان با مهارت بالا (حداقل حقوق حدود ۲۷۴۳ یورو ناخالص ماهانه). کارفرما باید مجوز کار از IGI دریافت کند و ثابت کند که هیچ شهروند اتحادیه اروپا برای شغل مناسب نیست.
- اقامت موقت بر اساس کسبوکار یا سرمایهگذاری (Business/Investment): برای صاحبان کسبوکار یا سرمایهگذاران. حداقل سرمایهگذاری ۱۵۰۰۰۰ یورو با ایجاد ۲۵ شغل، یا ۲۰۰۰۰۰ یورو با ۵۰ شغل. برنامه جدید گلدن ویزا (از ۲۰۲۵) حداقل سرمایه ۴۰۰۰۰۰ یورو در املاک، اوراق قرضه دولتی، سهام شرکتها یا صندوقهای سرمایهگذاری را الزامی میکند، که به مجوز پنجساله قابل تمدید منجر میشود.
- اقامت موقت بر اساس تحصیل (Study): برای دانشجویان دانشگاههای معتبر. اجازه کار پارهوقت (تا ۲۰ ساعت در هفته) وجود دارد، اما زمان تحصیل تنها ۵۰ درصد برای محاسبه اقامت دائم محسوب میشود.
- اقامت موقت بر اساس اتحاد خانواده (Family Reunification): برای همسران، فرزندان زیر ۲۱ سال، یا بستگان درجه اول شهروندان رومانیایی یا دارندگان مجوز اقامت. اثبات درآمد و مسکن توسط حامی مالی ضروری است. برای همسران، اثبات عدم چندزنی و قصد زندگی مشترک الزامی است.
- اقامت موقت برای دیجیتال نومد (Digital Nomad): برای کارگران دورکار با کارفرمای خارجی. حداقل درآمد ماهانه ۱۸۵۰۰ RON (حدود ۳۶۳۴ یورو) برای شش ماه گذشته، بیمه خصوصی، و عدم اجازه کار محلی. خانواده همراه مجاز نیست.
- انواع دیگر: مانند تحقیق علمی، فعالیت مذهبی، یا فعالیت حرفهای مستقل (مانند مشاور مالی با مجوز).
- اقامت دائم: پس از پنج سال اقامت مداوم (با غیبت کمتر از شش ماه متوالی یا ده ماه مجموع)، اثبات درآمد پایدار، مسکن، بیمه، و عدم سابقه کیفری. برای خانواده شهروندان رومانیایی، ده سال معتبر است.
هر نوع مجوز به هدف خاص گره خورده است؛ تغییر هدف نیازمند درخواست جدید است.
الزامات کلی
برای دریافت مجوز اقامت، الزامات عمومی عبارتند از:
- پاسپورت معتبر (حداقل شش ماه اعتبار پس از خروج برنامهریزیشده).
- اثبات هدف (مانند قرارداد کار، نامه پذیرش دانشگاه، یا اثبات سرمایهگذاری).
- اثبات مسکن قانونی (قرارداد اجاره یا دعوتنامه).
- بیمه درمانی (خصوصی یا ملی).
- گواهی پزشکی (عدم بیماریهای مسری، از پزشک رومانیایی).
- اثبات منابع مالی (حداقل معادل حداقل حقوق ناخالص ماهانه رومانی، حدود ۷۴۰ یورو).
- عدم سابقه کیفری و عدم ممنوعیت ورود به اتحادیه اروپا.
- برای انواع خاص، ترجمه رسمی و آپوستیل اسناد غیررومانیایی الزامی است.
برای شهروندان اتحادیه اروپا، تنها اثبات هدف، منابع مالی و بیمه کافی است.
مراحل درخواست
فرآیند برای غیر-EU به شرح زیر است:
- آمادهسازی پیشنیازها: دریافت تأییدیههای لازم (مانند مجوز کار یا نامه پذیرش).
- درخواست ویزای نوع D: در کنسولگری رومانی یا پورتال eVisa (هزینه حدود ۱۲۰ یورو، پردازش ۱۰-۶۰ روز). این ویزا برای سه ماه معتبر است.
- ورود به رومانی و ثبت آدرس: بلافاصله پس از ورود.
- درخواست مجوز اقامت: حداقل ۳۰ روز قبل از انقضای ویزا، به صورت حضوری یا آنلاین در پورتال IGI. شامل بیومتریک (انگشتنگاری و عکس).
- پردازش: معمولاً ۳۰ روز (تا ۹۰ روز برای بررسیهای اضافی).
- دریافت کارت: کارت بیومتریک (هزینه حدود ۲۵۹ RON یا ۵۰-۵۵ یورو).
- ثبت در ANAF: برای دریافت کد مالیاتی (CNP).
هزینهها و زمان پردازش
- هزینهها: ویزا ۱۲۰ یورو، کارت اقامت ۲۵۹ RON، به علاوه هزینههای ترجمه، آپوستیل، بیمه و پزشکی (متغیر).
- زمان پردازش: ویزا ۱۰-۶۰ روز، مجوز ۳۰-۹۰ روز. کل فرآیند ۲-۴ ماه. در ۲۰۲۶، دیجیتالیسازی ممکن است زمان را کاهش دهد، اما بررسیهای سختگیرانهتر میتواند آن را افزایش دهد.
حقوق دارنده مجوز
دارندگان مجوز اقامت موقت میتوانند در رومانی زندگی کنند، کار کنند (بر اساس نوع مجوز)، به خدمات بهداشتی، آموزشی و اجتماعی دسترسی داشته باشند، و در فضای شنگن تا ۹۰ روز در ۱۸۰ روز سفر کنند. دارندگان اقامت دائم حقوق نزدیک به شهروندان دارند، شامل کار آزاد و تحرک در اتحادیه اروپا. با این حال، حقوق سیاسی مانند رأیگیری محدود است.
تمدید و مسیر به شهروندی
- تمدید: حداقل ۳۰ روز قبل از انقضای مجوز، با اسناد بهروز. مجوز موقت معمولاً یکساله تمدید میشود (تا سه سال برای برخی انواع).
- اقامت دائم: پس از پنج سال (با محاسبات خاص برای تحصیل یا سرمایهگذاری).
- شهروندی: پس از هشت سال اقامت قانونی (پنج سال برای همسران شهروندان رومانیایی یا سرمایهگذاران بزرگ). الزامات شامل آزمون زبان B1، دانش فرهنگی، درآمد پایدار، و عدم سابقه کیفری. پردازش یک-دو سال طول میکشد و شهروندی دوگانه مجاز است. برای گلدن ویزا، مسیر سریعتر (سه سال برای کمکهای اقتصادی بزرگ).
نکات مهم و موارد حاشیهای
- چالشها: بوروکراسی، نیاز به زبان رومانیایی برای فرمها، و تأخیرهای احتمالی. توصیه میشود از وکلای مهاجرت کمک بگیرید. اسناد ناقص یا جعلی منجر به رد میشود.
- موارد خاص: پناهندگان از اثبات مسکن و درآمد معاف هستند. برای روابط دور (مانند دوستدختر/دوستپسر)، ازدواج یا اثبات فرزند مشترک لازم است. سرمایهگذاری باید حداقل پنج سال حفظ شود.
- پیامدها: اقامت رومانی دسترسی به بازار کار اتحادیه اروپا را فراهم میکند، اما از دست دادن شغل یا تغییر شرایط میتواند مجوز را باطل کند. در سال ۲۰۲۶، تمرکز بر ادغام (مانند آزمون زبان) افزایش مییابد.
- توصیه: درخواست را زود آغاز کنید تا از تغییرات ۲۰۲۶ پیشی بگیرید. برای اطلاعات دقیق، به سایت IGI مراجعه کنید یا با کنسولگری تماس بگیرید.
این راهنما جامع است، اما قوانین ممکن است تغییر کند؛ همیشه منابع رسمی را بررسی کنید.
