قبرس، جزیرهای زیبا در قلب دریای مدیترانه، به دلیل سواحل خیرهکننده، تاریخ باستانی و فرهنگ غنیاش شهرت دارد. این جزیره که به دو بخش قبرس شمالی (ترکنشین) و قبرس جنوبی (یونانینشین) تقسیم شده، ترکیبی از فرهنگهای ترکی، یونانی و مدیترانهای را در سوغات خود به نمایش میگذارد. از خوراکیهای لذیذ گرفته تا صنایع دستی ظریف، سوغات قبرس یادگاریهای ارزشمندی از سفر به این جزیره هستند. در این مطلب، به معرفی جامع و کامل سوغاتیهای قبرس، همراه با اطلاعات دقیقتر درباره ویژگیها، قیمتها، نحوه خرید و نکات فرهنگی مرتبط میپردازیم. با یوروگردی همراه باشید.
۱. زیتون و روغن زیتون
زیتون و روغن زیتون از نمادینترین سوغات قبرس هستند. قدمت تولید روغن زیتون در این جزیره به دوران باستان بازمیگردد و زیتون در فرهنگ، آشپزی و اقتصاد قبرس نقش کلیدی دارد. شاخه زیتون، نماد صلح، در نشان ملی قبرس دیده میشود. قبرس با بیش از ۲.۵ میلیون درخت زیتون و تولید سالانه بیش از ۱۰ هزار تن زیتون، در میان ۲۰ کشور برتر تولیدکننده زیتون قرار دارد. زیتون «کورونیکی» با طعم تند و میوهایاش، یکی از معروفترین انواع زیتون قبرسی است. روغن زیتون قبرس در آسیابهای سنتی (مانند آسیابهای روستای اومودوس) یا کارخانههای مدرن تولید میشود و به دلیل خلوص و کیفیت بالا شهرت دارد.
- ویژگیها: روغن زیتون قبرسی معمولاً رنگ سبز مایل به طلایی دارد و طعمی غنی و ملایم ارائه میدهد. زیتونهای محلی اغلب بهصورت ترشی یا پرشده با سیر و گیاهان معطر عرضه میشوند.
- بهترین زمان خرید: فصل برداشت زیتون از اکتبر تا مارس است، بنابراین خرید روغن زیتون تازه در این دوره توصیه میشود.
- محل خرید: بازارهای محلی در لیماسول، پافوس و روستای اومودوس. فروشگاههای تخصصی مانند «Oleastro» در قبرس جنوبی محصولات ارگانیک باکیفیتی ارائه میدهند.
- محدوده قیمت: زیتونهای بستهبندیشده از ۳ تا ۸ یورو برای ۲۰۰ تا ۵۰۰ گرم؛ روغن زیتون از ۵ یورو (بطری ۲۵۰ میلیلیتری) تا ۲۰ یورو (بطری ۱ لیتری).
- نکات حمل: روغن زیتون را در بطریهای شیشهای یا پلاستیکی محکم بستهبندی کنید و در چمدان دستی با پوشش پلاستیکی حمل کنید تا از نشت جلوگیری شود.
۲. پنیر هالومی
پنیر هالومی (Halloumi) یکی از معروفترین محصولات غذایی قبرس است که از قرن ۱۶ میلادی ثبت شده و تنها قبرس حق تولید آن را دارد. این پنیر از ترکیب شیر بز، گوسفند و گاهی گاو تهیه میشود و به دلیل مقاومت در برابر ذوب شدن، برای گریل کردن یا سرخ کردن ایدهآل است. برگهای نعناع خشکشده در هالومی، طعمی متمایز به آن میبخشد.
- ویژگیها: هالومی بافتی لاستیکی و طعمی شور و ملایم دارد. معمولاً بهصورت بلوکهای سفید و مستطیلی عرضه میشود.
- محل خرید: سوپرمارکتها، بازارهای محلی در لیماسول و پافوس یا مزارع محلی مانند مزرعه «Demetriou» در نیکوزیا.
- محدوده قیمت: حدود ۵ تا ۱۰ یورو برای ۲۵۰ تا ۵۰۰ گرم.
- نکات فرهنگی: هالومی در صبحانههای قبرسی با نان و گوجهفرنگی یا در ساندویچهای محلی سرو میشود.
- حملونقل: هالومی بستهبندیشده در کیسههای وکیوم برای سفر مناسب است، اما در یخچال نگهداری شود.
۳. پنیر آناری
پنیر آناری (Anari) از آب پنیر باقیمانده از تولید هالومی تهیه میشود و بافتی نرم و شکننده دارد. این پنیر طعمی ملایم و کمی شیرین دارد و در دسرها یا بهصورت تازه با عسل و میوه سرو میشود.
- ویژگیها: رنگ سفید خامهای و بافتی شبیه پنیر ریکوتا.
- محل خرید: بازارهای روستایی در لارناکا و اومودوس یا فروشگاههای مواد غذایی محلی.
- محدوده قیمت: ۴ تا ۷ یورو برای ۲۰۰ تا ۴۰۰ گرم.
- نکات فرهنگی: آناری در دسرهای سنتی مانند «بوگاتسا» (شیرینی لایهای با پنیر) استفاده میشود.
۴. خرنوب و محصولات آن
خرنوب (Carob)، معروف به «طلای سیاه» قبرس، از گیاهان بومی جزیره است و قدمتی ۵ هزار ساله دارد. در گذشته بهعنوان جایگزین شکر استفاده میشد و امروزه به دلیل خواص دارویی (مانند کاهش کلسترول و بهبود گوارش) محبوب است.
- محصولات: شیره خرنوب، پودر خرنوب (شبیه کاکائو)، شربت و شکلات خرنوب.
- ویژگیها: طعم شیرین و ملایم، بدون کافئین، مناسب برای افراد دیابتی یا دارای آلرژی.
- محل خرید: فروشگاههای ارگانیک در نیکوزیا و لیماسول یا بازارهای محلی.
- محدوده قیمت: شربت خرنوب ۵ تا ۱۲ یورو (بطری ۲۵۰ میلیلیتری)؛ پودر خرنوب ۳ تا ۶ یورو.
- نکات حمل: محصولات خرنوب به دلیل بستهبندی مقاوم، بهراحتی قابلحمل هستند.
۵. شیرینیها و دسرهای قبرسی
شیرینیهای قبرسی ترکیبی از طعمهای مدیترانهای و خاورمیانهای هستند:
- موستالوریا (Mustalevria): ژلهای تهیهشده از شیره انگور با طعم شیرین و بافت نرم.
- چرچخلا (Churchkhela): آجیلهای پوشیدهشده با آب انگور یخزده، با رنگهای قهوهای و بنفش.
- سوجوک (Soudzoukos): رشتههای بلند از آجیل و شیره انگور، اغلب در بازارهای محلی گیرنه.
- باقلوا و راحتالحلقوم: باقلوای ترکی در قبرس شمالی با لایههای نازک خمیر و آجیل؛ راحتالحلقوم با طعمهای گلاب و پسته.
- کیک سمولینا: کیکی مرطوب با پنیر آناری، دارچین و گلاب.
- عسل قبرسی: عسلهای محلی با طعمهای گلی و گیاهی، بهویژه از مناطق کوهستانی تروودوس.
- محل خرید: قنادیهای محلی در فاماگوستا و گیرنه یا بازارهای خیابانی.
- محدوده قیمت: باقلوا و راحتالحلقوم از ۵ تا ۱۵ یورو برای ۵۰۰ گرم؛ سوجوک ۳ تا ۸ یورو.
- نکات فرهنگی: این شیرینیها در مراسم عروسی و جشنهای مذهبی قبرس سرو میشوند.
۶. قهوه سنتی قبرس
قهوه قبرسی، که به سبک ترکی/یونانی تهیه میشود، طعمی غلیظ و روش پختی خاص دارد. این قهوه در فنجانهای کوچک سرو شده و گاهی با آیین فال قهوه همراه است.
- ویژگیها: پودر قهوه تیره و ریز، با کف غلیظ در سطح.
- محل خرید: کافههای محلی در نیکوزیا (مانند «Kafeneion») یا فروشگاههای تخصصی قهوه.
- محدوده قیمت: بستههای قهوه ۳ تا ۱۰ یورو (۲۰۰ تا ۵۰۰ گرم)؛ فنجانهای سنتی ۵ تا ۱۵ یورو.
- نکات فرهنگی: فال قهوه در قبرس شمالی و جنوبی بخشی از سنتهای اجتماعی است.
۷. صنایع دستی و سفال
صنایع دستی قبرس ریشه در تاریخ کهن این جزیره دارند. سفالهای قبرسی با طرحهای سنتی مانند درخت زیتون، لیمو یا موتیفهای هندسی، در رنگهای سبز، آبی و قهوهای تولید میشوند.
- ویژگیها: گلدانها، کاسهها و فنجانهای سرامیکی با لعاب براق.
- محل خرید: فروشگاه «دیزاین ۷۴» در گیرنه، بازارهای پافوس یا کارگاههای اومودوس.
- محدوده قیمت: ۱۰ تا ۵۰ یورو بسته به اندازه و پیچیدگی طرح.
- نکات حمل: سفالها را با پوشش حبابدار بستهبندی کنید تا در حملونقل نشکنند.
۸. گلدوزی و توردوزی لفکارا
توردوزی لفکارا (Lefkara Lace) از روستای لفکارا سرچشمه گرفته و از قرن ۱۴ میلادی شهرت دارد. این هنر ظریف با طرحهای گلدار و هندسی روی پارچههای نخی یا ابریشمی اجرا میشود.
- ویژگیها: طرحهای سفید یا کرم با جزئیات پیچیده، اغلب بهصورت رومیزی، کیف یا جواهرات.
- محل خرید: روستای لفکارا، فروشگاههای نیکوزیا یا لیماسول.
- محدوده قیمت: ۲۰ تا ۲۰۰ یورو بسته به اندازه و کیفیت.
- نکات فرهنگی: لفکارا در فهرست میراث ناملموس یونسکو ثبت شده است.
۹. صابون روغن زیتون
صابونهای ارگانیک روغن زیتون قبرسی به دلیل خواص مرطوبکننده و مغذی، برای پوستهای حساس مناسباند. این صابونها حاوی ویتامین E و مواد معدنی هستند.
- ویژگیها: رنگ سبز کمرنگ یا کرم، با عطر طبیعی زیتون یا گیاهان.
- محل خرید: بازارهای محلی یا فروشگاههای ارگانیک مانند «Cyherbia» در لارناکا.
- محدوده قیمت: ۳ تا ۸ یورو برای هر قالب.
۱۰. اشیای شیشهای و سرامیکی
اشیای شیشهای و سرامیکی قبرس با طرحهای سنتی و رنگهای زنده، شامل ظروف تزئینی، مجسمههای کوچک و جواهرات هستند.
- محل خرید: گالریهای هنری در پافوس و لیماسول.
- محدوده قیمت: ۱۵ تا ۱۰۰ یورو.
۱۱. شمایل و اشیای مذهبی
شمایلهای مذهبی ارتودوکسی، بهویژه در قبرس جنوبی، با نقاشیهای دستی و طرحهای طلاکاریشده، سوغاتیهای معنوی هستند.
- محل خرید: کلیساها و فروشگاههای نزدیک صومعههای تروودوس.
- محدوده قیمت: ۲۰ تا ۱۵۰ یورو.
۱۲. زیورآلات نقرهای
زیورآلات نقرهای دستساز با طرحهای سنتی و مدرن، از جمله گردنبند و گوشواره، در بازارهای قبرس محبوباند.
- محل خرید: بازارهای نیکوزیا و گیرنه.
- محدوده قیمت: ۱۰ تا ۵۰ یورو.
نکات خرید سوغات در قبرس
- بهترین مکانها: بازارهای نیکوزیا، گیرنه، فاماگوستا، لیماسول و پافوس. روستای لفکارا برای توردوزی و اومودوس برای روغن زیتون.
- اصالت: از فروشگاههای معتبر مانند «Oleastro» یا «Cyherbia» خرید کنید.
- زمانبندی: برخی محصولات مانند کمانداریا در فستیوالهای (سپتامبر) با تخفیف عرضه میشوند.
- پایداری: خرید از تولیدکنندگان محلی (مثل مزارع زیتون یا کارگاههای لفکارا) به اقتصاد محلی کمک میکند.
- حملونقل: محصولات شکننده را با بستهبندی مناسب حمل کنید؛ خوراکیها را در کیسههای وکیوم یا ظروف محکم قرار دهید.
سوغات قبرس، از زیتون و هالومی گرفته تا توردوزی لفکارا و کمانداریا، ترکیبی از طعمها، هنرها و فرهنگ این جزیره مدیترانهای هستند. این سوغاتیها نه تنها یادگاریهایی زیبا از سفر شما هستند، بلکه با خرید آنها از هنرمندان و تولیدکنندگان محلی حمایت میکنید. با برنامهریزی برای خرید در بازارهای محلی و توجه به نکات حملونقل، میتوانید چمدانی پر از گنجینههای قبرسی به خانه ببرید.
